آشنایی با  نحوه معاینات فیزیکی
فصل ششم
 معاینه بالینی

معاینه سیستم ها 

اهداف آموزشی
انتظار می‌رود فراگیر پس از مطالعه این درس بتواند:

1- بررسی وضعیت روانی و رفتار بیمار را توضیح دهد.
2-روش های معاینه پوست را توضیح دهد.
3- معاینه سر را توضیح دهد.
4- معاینه چشم ها را توضیح دهد.
5-معاینه گوش ها را توضیح دهد.
6- معاینه بینی و سینوس هارا توضیح دهد.
7- معاینه گلو یا دهان و حلق را توضیح دهد.
8- معاینه گردن را توضیح دهد.
9- معاینه قفسه صدری و ریه ها را توضیح دهد.

فهرست عناوین:
1- مقدمه
2-بررسی وضعیت روانی و رفتار بیمار
3- معاینه پوست
4- معاینه سر
5- معاینه چشم ها
6-معاینه گوش ها
7- معاینه بینی و سینوس ها
8- معاینه گلو یا دهان و حلق

مقدمه
در جلسه قبل بررسی وضعیت عمومی بیمار و اندازه گیری علائم حیاتی بیمار ارایه شد. این جلسه، به معاینه قسمت به قسمت سیستم  های بدن اختصاص دارد. برای تسهیل مرور یا تمرین معاینه هر یک از سیستمها یا نواحی بدن، هریک بصورت یک واحد کامل توصیف شده است. مثلا قفسه سینه و ریه ها، یک واحد را تشکیل می دهند.
وضعیت روانی و رفتار
وضعیت روانی: 
مشاهده: وضعیت ذهنی بیمار را در حین رابطه با او تحت نظر بگیرید. 
آزمون : عملکردهای خاص را در صورت لزوم طی مصاحبه یا معاینه فیزیکی بیازمایید.
وضعیت روانی و رفتار
ظاهر و رفتار
این موارد را ارزیابی کنید:
-	سطح هوشیاری: گوش به زنگی بیمار و پاسخ به محرک های گفتاری و لمسی را مشاهده کنید
یافته ها :  هوشیاری طبیعی-خستگی-خمودگی-استوپور و اغما
-	حالت بدن و رفتار حرکتی مشاهده: سرعت ، محدوده ، خصوصیات و تناسب حرکات را مشاهده کنید 
یافته ها :  بی قراری – برآشفتگی – حالت های بدنی عجیب – بی حرکتی – حرکات غیر ارادی
-	لباس ، آراستگی و بهداشت شخصی  : وسواس زیاد، بی توجهی
-	حالت صورت در حین استراحت و برقراری رابطه 
-	یافته های احتمالی: اضطراب–افسردگی-سرخوشی-خشم-واکنش به افراد یا اشیای خیالی –گوشه گیری
وضعیت روانی و رفتار
-	سخن گفتن و تکلم: به میزان، سرعت، بلندی، صراحت و سلیس بودن گفتار توجه کنید.
یافته های احتمالی: آفازی-دیسفونی-دیزارتری-تغییرات همراه با اختلالات خلقی
-	خلق: در مورد روحیه بیمار سوال کنید، به ماهیت، شدت و پایداری هر خلق ناهنجاری توجه کنید. در صورت لزوم خطر خودکشی را بررسی کنید. 
یافته های احتمالی: خوشحالی-سرخوشی-افسردگی-اضطراب-خشم-بی تفاوتی
وضعیت روانی و رفتار
افکار و ادراک ها : 
-  جریان فکر: منطق، ربط داشتن ،سازمان و انسجام افکار بیمار را ارزیابی کنید.
یافته های احتمالی: گسسته گویی-پرش افکار-بی ربط گویی-داستان سرایی-بریده شدن افکار
-	محتوای فکر : در مورد هر فکر غیر عادی یا نا خوشایند سوال کرده و کاوش نمایید . 
یافته های احتمالی: وسواس های فکری، و اجبارهای عملی، هذیان ها، احساس های عدم واقعیت
- ادراکات: در مورد هر گونه دریافت حسی غیر عادی مثلا دیدن یا شنیدن چیزهای غیر عادی سوال کنید 
یافته های احتمالی: سوء تعبیر حسی-توهم
-	بصیرت و قضاوت: بصیرت بیمار نسبت به بیماری اش و سطح توانایی قضاوت او در برنامه ریزی یا تصمیم گیری را ارزیابی کنید.
-	یافته های احتمالی: اذعان یا انکار علل روحی شکایات ، قضاوت های غیر معمول ، تکانشی ، یا غیر واقع بینانه
وضعیت روانی و رفتار
فعالیت شناختی
در صورت لزوم موارد زیر را ارزیابی کنید:
-	اشراف به زمان مکان و افراد 
-	شمارش اعداد
-	تقلیل هفت تا هفت تا: توانایی کم کردن عدد  7 از 100 
-	حافظه دور
-	حافظه اخیر
-	توانایی یادگیری مطالب جدید

پوست 
وضعیت پوست 
بیمار را از نظر راش، توده، زخم، خارش، خشکی، تغییر رنگ، شکل مو یا ناخن ها، تغییر اندازه یا رنگ خال های پوستی مورد بررسی قرار می دهیم.
نکات قابل توجه در بررسی وضعیت پوست 
رنگ، میزان رطوبت، درجه حرارت، قوام بافت،تورگور پوست بیمار را باید چک کرد. 
•	 رطوبت: هیدراته بودن پوست و بافتهای مخاطی نشان دهنده وضعیت تعادل مایعات بدن است و ممکن است تغییرات به علت تغییرات محیط و تنظیم درجه حرارت بدن باشد .

 پوست
•	درجه حرارت: افزایش یا کاهش در جه حرارت پوست با پشت دست دقیق تر خواهد بود .
•	 قوام بافت : از طریق لمس با نوک انگشتان ، همواری یا نا همواری ، نازک یا ضخیمی ، سفتی یا نرمی پوست بررسی می شود.
•	 تورگور: تورگور خاصیت الاستیسیته پوست است که با کم آبی کاهش می یابد. به طور طبیعی در اثر افزایش کم آبی بدن، خاصیت الاستیسیته پوست کم می شود. تورگور پوستی توسط ایجاد چین پوستی در پشت دست یا روی استرنوم توسط نوک انگشتان و سپس رها کردن آن بررسی می شود. پوست طبیعی به آسانی بالا کشیده می شود و بعد از رها شدن سریع به حالت اولیه خود بر می گردد. زمانی که خاصیت الاستیسیته پوست کاهش یابد، پوست به همان حالت چین خورده باقی می ماند و به کندی به حالت اول باز می گردد. کاهش خطر الاستیسیته پوست در کسانی که ارتجاع طبیعی پوست را ندارند باعث شکنندگی پوست می شود .

ناحیه به ناحیه معاینه کنید
مشاهده و لمس کنید. به این موارد توجه کنید 
پوست
ناخن های دست ها و پاها را مشاهده و لمس کنید. به این موارد توجه کنید 
موها را مشاهده و لمس کنید. به این موارد توجه کنید 

سر
سر، موها، پوست سر، جمجمه و صورت را معاینه کنید
هر دو گوش را معاینه کنید . به این موارد توجه کنید 
گوش ها
به این موارد توجه کنید 
بینی و سینوس ها
گلو یا دهان و حلق
دهان و حلق
قفسه صدری و ریه ها
قفسه سینه و حرکات تنفسی آن را مشاهده کنید. به این موارد توجه کنید

خلاصه مطالب و نتیجه گیری
هنگامی که نگرانی های بیمار را درک کردید و یک شرح حال دقیق از وی بدست آوردید، برای شروع معاینه بالینی آماده هستید. 
در این جلسه، بررسی وضعیت روانی و رفتار بیمار، معاینه پوست، سر، چشم ها، گوش ها، بینی و سینوس ها، گلو یا دهان و حلق، گردن، قفسه صدری و ریه ها، ارایه شد. جلسه بعد ، به معاینه پستان ها و نواحی زیر بغل، دستگاه قلبی عروقی، شکم، اندام های تناسلی، سیستم عروق محیطی، سیستم عضلانی-اسکلتی،، اختصاص دارد. 

پرسش و تمرین

1-  بررسی وضعیت روانی و رفتار بیمار را توضیح دهید.
2- روش های معاینه پوست را توضیح دهید.
3- معاینه سر را توضیح دهید.
4- معاینه چشم ها را توضیح دهید.
5- معاینه گوش ها را توضیح دهید.
6- معاینه بینی و سینوس ها را توضیح دهید.
7- معاینه گلو یا دهان و حل قرا توضیح دهید.
8- معاینه گردنرا توضیح دهید.
9- معاینه قفسه صدری و ریه ها را توضیح دهید.